(ทหาร)
การปฏิบัติหน้าที่ราชการให้สำเร็จลุล่วงบรรลุวัตถุประสงค์ตามเป้าหมายที่กำหนดไว้ นอกจากข้าราชการจะต้องมีความรู้ความสามารถตามหน้าที่รับผิดชอบแล้ว
ปัจจัยสำคัญอีกประการหนึ่งที่จะช่วยส่งเสริมให้การปฏิบัติหน้าที่ของข้าราชการ ได้รับความไว้วางใจและชื่นชมทั้งจากผู้บังคับบัญชาและผู้ใต้บังคับบัญชา คือ
จริยธรรม หรือธรรมที่เป็นข้อประพฤติปฏิบัติ ซึ่งมักจะเกี่ยวข้องกับปัจจัยอื่น ๆ ที่ช่วยเสริม ได้แก่ คุณธรรม ศีลธรรม จรรยาบรรณ เป็นต้น ทั้งนี้
ข้าราชการทหารมีบทบาทในการปฏิบัติหน้าที่ในฐานะต่าง ๆ หลายฐานะด้วยกัน เช่น ในฐานะข้าราชการ ในฐานะทหาร
ในฐานะผู้บังคับบัญชาและในฐานะฝ่ายอำนวยการ ฯลฯ
เอกสารประกอบคำบรรยาย เรื่อง จริยธรรมในการบริหารงานเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน ฉบับนี้ ผู้เขียนได้พยายามรวบรวมข้อมูลจากเอกสารต่าง
ๆ ที่เกี่ยวข้อง เพิ่มเติมด้วยแนวความคิดจากประสบการณ์ในการปฏิบัติหน้าที่ราชการของผู้เขียน หวังว่าเอกสารฉบับนี้คงเป็นประโยชน์แก่ผู้อ่านบ้างตามสมควร
ลงชื่อ พันเอก เอนก แสงสุก
(เอนก
แสงสุก)
ประจำสถาบันวิชาการป้องกันประเทศ
คำนำ
หน้า
หน้าที่ของทหาร ๔
หลักราชการ ๖
กฎรักษาเกียรติหรือศีลรักษาศักดิ์ ๘
คุณธรรม ๔ ประการ ๘
จริยธรรมพื้นฐานของทหาร ๘
จรรยาบรรณของทหารอาชีพ ๘
การเป็นข้าราชการที่ดี ๑๑
ค่านิยมสร้างสรรค์ ๑๔
จรรยาบรรณของข้าราชการ ๑๔
บทที่ ๔ จริยธรรมในฐานะผู้บังคับบัญชา ๑๕
จริยธรรมพื้นฐานของผู้บังคับบัญชา ๑๕
จริยธรรมโดยหน้าที่ของผู้บังคับบัญชา ๑๕
บทที่ ๕ จริยธรรมในฐานะฝ่ายอำนวยการ ๑๖
ประเภทของฝ่ายอำนวยการ ๑๖
จริยธรรมโดยหน้าที่ของฝ่ายอำนวยการ ๑๖
คุณธรรมและจริยธรรมของข้าราชการสายงานเจ้าหน้าที่การเงินและบัญชี ๑๗
บทที่ ๖ การพัฒนาจริยธรรม ๑๘
การพัฒนาจริยธรรมของทหาร ๑๘
กฏแห่งกรรม
๑๙
ตัวแปรที่มีอิทธิพลเหนือจริยธรรมและคุณธรรมของข้าราชการ ๒๐
พฤติกรรมในหน่วยงาน
๒๑
โอวาทสี่ของท่านเหลี่ยวฝาน
๒๒
ข้อคิดพิจารณาการทำความดี ๒๓
ตอนที่ ๒ ประสบการณ์
บทที่ ๗ จริยธรรมในการบริหารงาน ๓๐
ความคิดและปณิธานของผู้เขียน ๓๐
ข้อที่พึงละเว้น
๒๘
ข้อที่พึงปฏิบัติ
๒๙
เทคนิคบางประการในการทำงานทั่วไป ๓๓
ข้อคิดบางประการในการทำงานเกี่ยวกับการเงิน ๓๕
สรุป ๓๖
จริยธรรมเชิงลบในการทำงาน
(แถมท้าย) ๓๗
เอกสารอ้างอิง ๓๙
ตอนที่ ๑ หลักการ
บทที่ ๑
กล่าวทั่วไป
นิยามศัพท์
พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.๒๕๒๕
ได้บัญญัติความหมายของศัพท์ต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับจริยธรรมไว้ดังนี้
จริย หมายถึง ความประพฤติ, กิริยาที่ควรประพฤติ
ธรรม หมายถึง คุณความดี, คำสั่งสอนในศาสนา, หลักประพฤติปฏิบัติในศาสนา, ความยุติธรรม, ความถูกต้อง
จริยธรรม หมายถึง ธรรมที่เป็นข้อประพฤติปฏิบัติ, ศีลธรรม, กฎศีลธรรม
คุณธรรม หมายถึง สภาพคุณงามความดี
ศีล หมายถึง ข้อบัญญัติที่กำหนดทางปฏิบัติกายและวาจาทางพระพุทธศาสนา เช่น ศีล ๕ ศีล ๘, ความประพฤติที่ดี
ศีลธรรม หมายถึง ความประพฤติที่ดีที่ชอบ,
ธรรมในระดับศีล, ศีลและธรรม
จรรยาบรรณ หมายถึง ประมวลความประพฤติที่ผู้ประกอบอาชีพการงานแต่ละอย่างกำหนดขึ้น เพื่อรักษาและส่งเสริมเกียรติคุณชื่อเสียงและฐานะของสมาชิก อาจเขียนเป็นลายลักษณ์อักษรหรือไม่ก็ได้
จริยธรรม ตามความหมายของวอร์น๊อก
คือ สภาพทางจิตวิทยาของความรับผิดชอบ ความรู้สึกผิดชอบ, หลักความประพฤติ, ความต้องการที่จำเป็นของมนุษย์
จริยธรรมต้องมาจากจิตใจ
ในโลกนี้ไม่มีอะไรสำคัญเท่ามนุษย์ ในมนุษย์ไม่มีอะไรสำคัญเท่า จิตใจ จิตใจเป็นองค์ประกอบที่สำคัญที่สุดในพฤติกรรมของมนุษย์ และจริยธรรม คือ พฤติกรรมของมนุษย์ที่แสดงออกในทางที่ถูกที่สังคมส่วนใหญ่ยอมรับ
ความคิด การพูด และการกระทำ ล้วนมาจากจิตใจทั้งสิ้น
หากจิตใจได้รับการพัฒนาให้มีสมรรถภาพและคุณภาพดีแล้ว ความคิด การพูด และการกระทำ จะออกมาในทางสร้างสรรค์ ทำให้เกิดความเจริญก้าวหน้าต่อตนเองและส่วนรวม
จิตใจที่ต่ำทราม ถ้าปล่อยให้มีขึ้นจนเคยชิน
จะทำให้เป็นคนมักง่าย หน้าด้าน เห็นแก่ตัว ไม่มีวินัย ไร้ความอาย หยาบคาย ละโมบ กอบโกยผลประโยชน์เพื่อตัวเองและพวกพ้อง
หน้าที่ของทหาร
หน้าที่ส่วนรวม
คือ ป้องกันชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์