การปฏิบัติหน้าที่ ฝ่ายอำนวยการ จะประสบความสำเร็จมากน้อยเพียงใด
ขึ้นอยู่กับฝ่ายอำนวยการผู้นั้นสามารถปฏิบัติตาม หลักการ หรือนำหลักการมาประยุกต์ใช้ในการปฏิบัติหน้าที่ราชการได้ดีเพียงใดแล้ว ยังอาจขึ้นอยู่กับ ประสบการณ์ ในการปฏิบัติหน้าที่ฝ่ายอำนวยการอีกด้วย
และประสบการณ์นี้เป็นเรื่องเฉพาะตัวที่ต้องสั่งสมมาในชีวิตราชการของแต่ละคน
มักไม่มีเขียนไว้ในตำราให้ศึกษาเหมือนหลักการ ผู้เขียนเห็นว่าหากฝ่ายอำนวยการรุ่นก่อน
ๆ ได้บันทึกประสบการณ์หรือเทคนิคในการปฏิบัติหน้าที่ฝ่ายอำนวยการ
ไว้ให้ฝ่ายอำนวยการรุ่นหลังได้ศึกษาเป็นแนวทาง
ก็อาจจะเป็นผลดีที่จะช่วยทำให้ฝ่ายอำนวยการรุ่นหลัง
ไม่ต้องเสียเวลาเริ่มต้นจากศูนย์ในการศึกษางานในหน้าที่นั้น ๆ
หรือประสบปัญหาข้อขัดข้องแบบเดียวกับที่เคยมีผู้ประสบมาแล้ว
นอกจากนี้หากฝ่ายอำนวยการรุ่นหลังสามารถนำแนวทางหรือข้อคิดบางประการ
ไปพัฒนาหรือประยุกต์ใช้ให้เหมาะสมกับสถานการณ์และสภาพแวดล้อมของหน่วย
ก็อาจทำให้การปฏิบัติหน้าที่ของฝ่ายอำนวยการผู้นั้นเป็นไปด้วยความเรียบร้อย รวดเร็ว ถูกต้อง
ได้รับการยอมรับทั้งจากผู้บังคับบัญชาและหน่วยรองด้วยความจริงใจ
ซึ่งจะช่วยให้ภารกิจของหน่วยบรรลุผลสำเร็จได้อย่างมีประสิทธิภาพ
เอกสารประกอบคำบรรยาย
เรื่อง ประสบการณ์ในการปฏิบัติหน้าที่ฝ่ายอำนวยการประสานงาน ฉบับนี้
ผู้เขียนได้รวบรวมจากประสบการณ์ในการปฏิบัติราชการที่ผ่านมา
นำมาถ่ายทอดเพื่อทราบเป็นแนวทางหนึ่งของฝ่ายอำนวยการคนหนึ่งเท่านั้น
หวังว่าเอกสารฉบับนี้คงเป็นประโยชน์แก่ผู้อ่านบ้างตามสมควร
(ลงชื่อ) พันเอก
เอนก แสงสุก
(เอนก แสงสุก)
ประจำสถาบันวิชาการป้องกันประเทศ
คำนำ
หน้า
ลักษณะอันพึงประสงค์ของฝ่ายอำนวยการ ๖
การสร้างความสัมพันธ์กับผู้บังคับบัญชา ๗
เครื่องมือของฝ่ายอำนวยการ ๗
งานหลัก ๓ ประการ ๘
ประสบการณ์ในการคิด ๘
ประสบการณ์ในการเขียน ๑๐
ประสบการณ์ในการพูด ๑๔
เทคนิคส่วนตัวที่มักใช้ประจำในการปฏิบัติงาน ๑๗
ข้อที่พึงละเว้น ๒๑
ข้อที่พึงปฏิบัติ ๒๒
ข้อคิดบางประการในการทำงานเกี่ยวกับการเงิน ๒๓
เรื่องเกี่ยวกับการปฏิบัติงานเอกสาร ๒๔
เรื่องเกี่ยวกับหน่วยงานที่ปฏิบัติงานอยู่ ๒๕
หนังสือที่ควรมีไว้ใกล้ตัว ๒๖
สรุป ๒๗
ภาคผนวก
เทคนิคและเครื่องหมายในการแก้ร่างหนังสือ ๒๘
ตัวอย่างการแก้ร่างหนังสือ ๓๑
ปรัชญาการทำงานให้เข้าตากรรมการ ๓๔
เอกสารอ้างอิง
๓๖
ประวัติผู้บรรยาย ๓๗
บทที่ ๑
กล่าวทั่วไป
การถ่ายทอดความรู้และประสบการณ์
การเรียนรู้เรื่องราวใด ๆ ส่วนใหญ่มักจะเรียนรู้จากเอกสาร ตำรา ที่มีผู้บันทึกไว้ โดยเริ่มเรียนตั้งแต่ระดับอนุบาล ประถม มัธยม อุดมศึกษา และมหาวิทยาลัย ตามลำดับ ในทางทหารได้มีการจัดหลักสูตรต่าง
ๆ
ไว้อบรมเพื่อพัฒนาความรู้ให้แก่กำลังพลของกองทัพ แต่เรื่อง ประสบการณ์ มักไม่ค่อยมีการบันทึกไว้ ทำให้ผู้ปฏิบัติงานส่วนใหญ่ต้องเรียนรู้เองจากการปฏิบัติงานจริง ซึ่งบางครั้งทำให้เสียเวลามาก หรือประสบปัญหาข้อขัดข้องเดิม
ๆ เหมือนกับที่ผู้ปฏิบัติงานคนก่อน
ๆ ได้ประสบมาแล้วแต่ไม่ได้บอกกัน
ผู้เขียนเห็นปัญหาดังกล่าวจึงมีความคิดว่า หากผู้ปฏิบัติงานแต่ละตำแหน่งได้บันทึกประสบการณ์ในการปฏิบัติหน้าที่นั้น
ๆ ไว้ ก็น่าจะเป็นประโยชน์แก่ผู้ปฏิบัติงานใหม่ในการเรียนรู้งาน ซึ่งจะไม่ต้องเริ่มจากศูนย์หรือประสบปัญหาข้อขัดข้องอย่างเดียวกัน นอกจากนี้ยังสามารถพัฒนาต่อได้อย่างรวดเร็วด้วย จึงได้บันทึกประสบการณ์เหล่านั้นไว้ตลอดมาทั้งงานราชการและงานส่วนตัวในรูปแบบ คำแนะนำในการปฏิบัติหน้าที่
มอบให้หน่วยงานไว้ ๑ เล่ม และสำเนาไว้เป็นส่วนตัว ๑ เล่ม ซึ่งได้มีฝ่ายอำนวยการหลายท่านได้ขอคัดลอกไปใช้ประโยชน์หลายเรื่อง
ประเภทของฝ่ายอำนวยการ
ฝ่ายอำนวยการ แบ่งเป็น ๓ ประเภท คือ
๑. ฝ่ายอำนวยการประสานงาน
เป็นผู้ช่วยหลักของผู้บังคับบัญชา แต่ละคนเกี่ยวข้องกับสายงานที่เกี่ยวข้องอย่างกว้าง
ๆ ฝ่ายอำนวยการประสานงานช่วยเหลือผู้บังคับบัญชาโดยการประสานแผน หน้าที่ และการปฏิบัติของส่วนต่าง ๆ ของหน่วย และยังประสานบรรดากิจกรรมทั้งปวงของหน่วย เพื่อให้มั่นใจว่าการปฏิบัติภารกิจได้ผลดีที่สุดเป็นส่วนรวม
๒. ฝ่ายกิจการพิเศษ ช่วยเหลือผู้บังคับบัญชาสำหรับงานในหน้าที่ที่เป็นวิชาชีพ เทคนิค และงานในหน้าที่อื่น ๆ ซึ่งมีวงแคบกว่าสายงานที่เกี่ยวข้องของฝ่ายอำนวยการประสานงาน และมีความสัมพันธ์อย่างกว้างขวางกับเรื่องทางเทคนิค ธุรการ และเรื่องของเหล่าต่าง ๆ ฝ่ายกิจการพิเศษโดยทั่วไปจัดเป็นแผนกต่าง
ๆ แตกต่างกันไปตามวิชาชีพ เทคนิค และงานในหน้าที่พิเศษอื่น ๆ ภายในหน่วย
๓. ฝ่ายอำนวยการประจำตัว
ช่วยเหลือผู้บังคับบัญชาในเรื่องส่วนตัวหรืองานในหน้าที่เฉพาะนายทหารฝ่ายอำนวยการประจำตัว คือ นายทหารซึ่งผู้บังคับบัญชาได้เลือกให้ทำหน้าที่ เช่น นายทหารคนสนิท และผู้บังคับบัญชาต้องการประสานและดำเนินงานกิจกรรมของฝ่ายอำนวยการแต่ละคนโดยตรง
แทนที่จะให้ผ่านไปยังเสนาธิการ
นายทหารฝ่ายอำนวยการประจำตัวเหล่านี้รายงานเรื่องราวต่าง ๆ ตามหน้าที่ของตนไปยังผู้บังคับบัญชาโดยตรง แทนที่จะผ่านไปตามสายฝ่ายอำนวยการปกติภายในหน่วยส่วนมากแล้วนายทหารฝ่ายอำนวยการเหล่านี้ จะแบ่งเวลาระหว่างหน้าที่ฝ่ายอำนวยการประจำตัวของผู้บังคับบัญชา กับหน้าที่ฝ่ายอำนวยการประสานงานหรือฝ่ายกิจการพิเศษ
ลักษณะอันพึงประสงค์ของฝ่ายอำนวยการ
หลักฐาน :
๑. คู่มือวิชายุทธการระดับกรมและกองพันทหารราบ แผนกวิชาอำนวยการ กองการศึกษา รร.ร.ศร.
๒. คู่มือผู้นำทางทหาร แผนกวิชาทั่วไป กองการศึกษา รร.ร.ศร.
๓. คู่มือการปฏิบัติราชการ ว่าด้วยกองร้อยสนับสนุนการรบ พ.ศ.
๒๕๒๖
๔. รส.
๗ - ๒๐ กองพันทหารราบ ทหารราบส่งทางอากาศ และทหารราบยานเกราะ
๑. สามารถทำงานในหน้าที่ได้ทั้งหมด
๒. สามารถปฏิบัติงานได้ตลอด ๒๔ ชม.
๓. อ่อนตัวได้เมื่อประสบงานมาก
ๆ
๔. สามารถย้ายเข้าที่ตั้งใหม่โดยการปฏิบัติงานไม่หยุดชะงัก
๑. ต้องมีความสามารถและสมัครใจที่จะทำหน้าที่นี้
๒. ต้องมีความรอบรู้อย่างถ่องแท้ถึงโครงสร้าง ขีดจำกัด และเทคนิคในการปฏิบัติงานของหน่วยต่าง
ๆ ที่ประกอบกันขึ้นเป็นหน่วย และต้องรู้ด้วยว่าหน้าที่ของหน่วยนั้น
ๆ มีอย่างไร
๓. นายทหารฝ่ายอำนวยการย่อมมีหน้าที่ แปลความหมายและอธิบายนโยบาย คำสั่ง
และคำแนะนำของผู้บังคับบัญชาของตนตามความจำเป็น แต่ต้องไม่ออกคำสั่งใด ๆ ที่เป็นของตนเองทั้งสิ้น
๔. ต้องพยายามยึดถือเอาความประสงค์ของผู้บังคับบัญชา เป็นใหญ่กว่าความคิดเห็นส่วนตัวของตน
๕. ต้องคอยสังเกตดูหน่วยรองในเรื่องการปฏิบัติตามความประสงค์ของผู้บังคับบัญชา และเป็นผู้คอยรายงานให้ผู้บังคับบัญชาทราบถึงขอบเขตการปฏิบัติงานที่หน่วยรองต่าง
ๆ กำลังดำเนินอยู่
๖. ต้องหลีกเลี่ยงไม่รายงานให้ผู้บังคับบัญชาทราบแต่เฉพาะเรื่องที่ตนคิดว่าผู้บังคับบัญชาต้องการทราบเท่านั้น ต้องมีความพยายามอยู่เสมอที่จะรายงานข่าวสารที่สำคัญ
ๆ ต่อผู้บังคับบัญชา โดยไม่มีอุปาทานและจุดมุ่งหมายใด
ๆ
๗. จะทราบรายละเอียดต่าง
ๆ ได้โดยการหมั่นไปเยี่ยมผู้บังคับบัญชาของหน่วยรองต่าง
ๆ บ่อย ๆ ต้องทำให้หน่วยรองมีความรู้สึกเชื่อถือในตัวและการปฏิบัติงานของนายทหารฝ่ายอำนวยการ จนเกิดความยินดีที่จะต้อนรับเมื่อฝ่ายอำนวยการไปเยี่ยม
๘. ทำงานกลมกลืนอย่างใกล้ชิดกับนายทหารฝ่ายอำนวยการอื่น
ๆ หน่วยเหนือและหน่วยข้างเคียงและหน่วยรองต่าง
ๆพยายามที่จะสร้างบรรยากาศแห่งความร่วมมือและการประสานงานให้ได้อย่างแท้จริง
การสร้างความสัมพันธ์กับผู้บังคับบัญชา