สำเนา

ระเบียบกองทัพบก
ว่าด้วยการทำบันทึกความเห็น พ..๒๕๐๗

(คัดลอกจากหนังสือแบบธรรมเนียมงานสารบรรณ ของ รร.สบ.สบ.ทบ. ฉบับ ๑๒ ธ..๒๘)

 

                   เพื่อให้การทำบันทึกความเห็นของฝ่ายอำนวยการของหน่วยต่าง ๆ ของกองทัพบก มีลักษณะเป็นมาตรฐานเดียวกัน กล่าวคือ ให้มีหัวข้อตามลำดับอย่างเดียวกัน มีใจความที่ชัดเจน กะทัดรัด และสมบูรณ์ เพียงพอที่จะอำนวยความสะดวกแก่ผู้บังคับบัญชา ในการพิจารณาเรื่องนั้น ๆ สามารถเข้าใจเรื่องและเหตุผลในบันทึกความเห็นแต่ละเรื่องได้ทันที ทำให้การตกลงและสั่งการของผู้บังคับบัญชาเป็นไปอย่างถูกต้องและรวดเร็ว จึงเห็นเป็นการสมควรกำหนดระเบียบกองทัพบกขึ้นไว้ดังต่อไปนี้

                   ข้อ ๑  ระเบียบนี้เรียกว่า “ระเบียบกองทัพบกว่าด้วยการทำบันทึกความเห็น พ..๒๕๐๗“

                   ข้อ ๒  ให้ยกเลิกข้อความในระเบียบกองทัพบกว่าด้วยการประทับตรารับหนังสือและการบันทึกสรุปเรื่อง พ..๒๕๐๕ ข้อ ๗, , ๙ และ ๑๐ กับตัวอย่างการบันทึกเสนอในระเบียบที่กล่าวถึงนี้เสีย และแก้ข้อ ๑๑ เดิม เป็นข้อ ๗

                   ข้อ ๓  ให้กรมฝ่ายเสนาธิการ ฝ่ายกิจการพิเศษและฝ่ายยุทธบริการของกองทัพบก ทำบันทึกความเห็นตามแบบท้ายระเบียบนี้ ส่วนฝ่ายอำนวยการของหน่วยระดับต่ำกว่ากองทัพบก ให้ปฏิบัติตามระเบียบนี้โดยอนุโลม กล่าวคือ ให้อยู่ในดุลพินิจของฝ่ายอำนวยการและผู้บังคับหน่วยนั้น ๆ พิจารณาใช้กับเรื่องและระดับหน่วยตามความเหมาะสม

                   ข้อ ๔  ชื่อหัวข้อที่กำหนดไว้ในแบบบันทึกความเห็นได้แก่ คำว่าปัญหา ข้อเท็จจริง ข้อพิจารณา และข้อเสนอ นั้น เมื่อปฏิบัติไปจนเกิดความเคยชินแล้วจะตัดออกโดยเหลือไว้เพียงหมายเลข ๑, , , ๔ ก็ได้

                   ในการทำบันทึกความเห็นบางครั้ง ข้อใดข้อหนึ่งในแบบบันทึกความเห็นซึ่งมีอยู่ ๔ ข้อนั้น อาจไม่จำเป็นต้องใช้ให้ตัดออกได้ แล้วเรียงลำดับหมายเลขใหม่ให้เป็นลำดับที่ต่อเนื่องกัน

                   ข้อ ๕  ให้ใช้ระเบียบนี้ตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไป

 

                                                                        ประกาศ    วันที่  ๒๓  ธันวาคม  ๒๕๐๗

สำเนาถูกต้อง

     ..สุพจน์   ตั้งศรีรัตน์                                                 รับคำสั่ง ผบ.ทบ.

           (สุพจน์   ตั้งศรีรัตน์)                             (ลงชื่อ)  พล..  .   ไทยานนท์

            อจ.รร.สบ.สบ.ทบ.                                                (สนิท   ไทยานนท์)

                ๒๔ พ..๒๘                                                       รอง ผบ.ทบ.


ผนวก    :  แบบบันทึกความเห็น

 

                                                                บันทึกข้อความ                                                              

ส่วนราชการ      (ที่ทำบันทึกความเห็น)

ที่     (ดูหมายเหตุ)                                                  วันที่      (วัน  เดือน  ปี  ที่บันทึกความเห็น)

เรื่อง      (ลงเรื่องย่อที่เป็นใจความสั้นที่สุด)

คำขึ้นต้น      (ใช้ตาม*ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยงานสารบรรณ พ..๒๕๐๖)

อ้างถึง     (ถ้ามี)

สิ่งที่ส่งมาด้วย    (ให้หมายถึงสิ่งที่แนบมากับบันทึกความเห็น เช่น ผนวก ก : ….หากเป็นกรณีบันทึกเสนอปะหน้าเรื่องใด ๆ ซึ่งโดยธรรมดาย่อมแนบเรื่องนั้น ๆ มาด้วยเสมออยู่แล้ว สิ่งที่ส่งมาด้วยในที่นี้ มิได้หมายถึงเรื่องเดิมนั้น หมายถึงสิ่งที่เจตนาแบบเพิ่มเติมมาเพื่อขยายบันทึกความเห็นให้ชัดเจนขึ้น หรือเพื่อให้ผู้บังคับบัญชาลงนาม หากไม่มีบรรทัดนี้ก็เว้นเสียได้)

                   .  ปัญหา  สรุปใจความของสาเหตุที่ทำบันทึกความเห็นอย่างสั้น ๆ ชี้ให้ผู้อ่านเห็นชัดว่า อะไรคือปัญหาที่จะนำมาพิจารณา ตามธรรมดาข้อความที่จะนำมาสรุปเป็นปัญหาย่อมได้มาจากเรื่องเดิม คำสั่ง, นโยบาย, สาเหตุ หรือปัญหาที่ผู้ทำบันทึกความเห็นตั้งขึ้น หรือกรณีอื่นใดอันเป็นเหตุให้ทำบันทึกความเห็น หากเป็นปัญหาที่ซับซ้อน ให้กำหนดขอบเขตของปัญหานั้นไว้ และอาจทำเป็นข้อย่อยตามความจำเป็นก็ได้

                   . ข้อเท็จจริง  กล่าวถึงข้อเท็จจริงและหลักฐานต่าง ๆ ที่ค้นคว้ามาได้และมีผลกระทบกระเทือนต่อปัญหาหรือทางแก้ปัญหานั้น ควรระมัดระวังอย่าพูดถึงข้อเท็จจริงที่ไม่เกี่ยวข้องกับปัญหา เพราะจะไม่เกิดประโยชน์แต่อย่างใด แต่กลับจะทำให้ผู้อ่านเกิดความสับสนและเข้าใจยากยิ่งขึ้น ข้อเท็จจริงนี้อาจหาได้จากแบบธรรมเนียมต่าง ๆ การประสานงานกับหน่วยและเจ้าหน้าที่อื่น ๆ แม้แต่คำสั่งที่ผู้บังคับบัญชามอบให้พิจารณาเรื่องใด ๆ ก็อาจมีข้อเท็จจริงรวมอยู่ด้วย

                   .  ข้อพิจารณา  ข้อนี้เป็นการวิเคราะห์ปัจจัยต่าง ๆ อย่างละเอียดโดยอาศัยข้อเท็จจริงตามข้อ ๒. อาจกำหนดทางปฏิบัติหรือทางแก้ปัญหาที่เป็นไปได้ขึ้นหลาย ๆ ทาง แล้วนำเอาข้อดีข้อเสียของแต่ละทางมาเปรียบเทียบกัน ผลของการวิเคราะห์และเปรียบเทียบดังกล่าวนี้ จะทำให้เกิดความมั่นใจว่า ทางปฏิบัติหรือทางแก้ปัญหาทางใดจะให้ประโยชน์มากที่สุด อันนี้เองเป็นข้อยุติของการพิจารณา ซึ่งผู้บันทึกความเห็นจะต้องสรุปแยกไว้ให้เห็นชัดเจน โดยย่อหน้าไว้ในตอนท้ายของข้อนี้

                   ในการเขียนข้อพิจารณานี้ ต้องเขียนให้ชัดเจนแต่ให้สั้นและกระทัดรัด ดังนั้น หากข้อพิจารณายืดยาวและสลับซับซ้อนก็ดี หรือต้องการแสดงให้เห็นเหตุผลของความเห็นที่สอดคล้องหรือขัดแย้งกันอย่างยืดยาวแล้ว ให้ทำเป็นผนวกแนบไป อย่างไรก็ตาม ผู้เขียนต้องระมัดระวังให้ดีว่า ข้อพิจารณาของตนคลุมปัญหาไว้ทุกแง่มุมแล้ว

                   . ข้อเสนอ  ข้อนี้ต้องสอดคล้องกับข้อยุติ ซึ่งสรุปไว้ในตอนท้ายของข้อ ๓ กล่าวคือ เมื่อได้ข้อยุติอย่างไรแล้ว ให้เสนอแนะถึงการปฏิบัติว่าจะต้องทำอะไรบ้าง จึงจะบรรลุถึงข้อยุติดังกล่าวนั้น ดังนั้น ข้อเสนอจึงต้องสมบูรณ์ที่สุด เช่น หากจะมีข้อเสนอให้ลงนามสั่งการอย่างไร หรือจะให้ติดต่อกับหน่วยใด ก็ควรร่างคำสั่งหรือหนังสือเพื่อให้ผู้บังคับบัญชาลงนามได้เลย

 

(ลงนามผู้บันทึกเสนอ)

(ตำแหน่ง)

 

หมายเหตุ     ()   การลงเลขที่คงเป็นไปตามระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยงานสารบรรณ พ..๒๕๐๖ หากเป็นการบันทึกต่อท้ายหรือปะหน้าเรื่องเดิมไม่จำเป็นต้องลงเลขที่ใหม่

                   ()  วัน เดือน ปี ที่บันทึกความเห็น หากเป็นการบันทึกต่อท้ายเรื่องโดยไม่ใช้กระดาษปะหน้า ให้ลง วัน เดือน ปี ไว้เป็นบรรทัดสุดท้ายใต้ตำแหน่ง

 

* ยกเลิกแล้ว ปัจจุบันเป็น ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยงานสารบรรณ พ..๒๕๒๖


ผนวก    :  ตัวอย่างบันทึกความเห็น (ปะหน้าเรื่องเดิม)

 

                                                            บันทึกข้อความ                                                             

ส่วนราชการ      กบ.ทบ.

ที่………………                                                   วันที่          ..๐๗

เรื่อง      กระทรวงพัฒนาการขอยืมเครื่องบินของ ทบ.

เรียน     ผบ.ทบ. (ผ่าน ผช.เสธ.ทบ.ฝกบ.)

                   .  ปัญหา  กระทรวงพัฒนาการขอยืม บ. และ ฮ.เวอร์ทอล จาก ทบ. อย่างละ ๑ เครื่อง เนื่องในการที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระบรมราชินีนาถ จะเสด็จพระราชดำเนินพิธีเปิดเขื่อนภูมิพล ณ จังหวัดตาก ใน ๑๖ และ ๑๗ พ..๐๗

                   . ข้อเท็จจริง 

                        .    . ใช้เป็นพาหนะรับส่งแขกที่เชิญไปเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาทใน ๑๗ พ..๐๗

                        .    . ถวายเป็นพาหนะของสมเด็จพระสังฆราชเสด็จไปในพิธี ๑๖ พ..๐๗ เสด็จกลับ ๑๗ พ..๐๗

                        .    กระทรวงพัฒนาการแห่งชาติจะให้ค่าน้ำมันและค่าเบี้ยเลี้ยงแก่เจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติหงานนี้

                        .    ได้ประสานกับ ขส.ทบ. แล้ว สามารถสนับสนุนด้วย บ..๔๗ และ ฮ..๑๐๗ อย่างละ ๑ เครื่อง ในเมื่อ ๑๖ - ๑๗ พ..๐๗ ทบ. มิได้สั่งใช้ราชการอย่างอื่น ความสิ้นเปลืองเชื้อเพลิงและค่าเบี้ยเลี้ยงเจ้าหน้าที่ดังนี้

                                 ..      ..๔๗

                                               - เชื้อเพลิงไปกลับ              ,๓๓๑       ลิตร

                                               - น้ำมันหล่อลื่น                       ๓๑       ลิตร

                                               - เบี้ยเลี้ยงเจ้าหน้าที่ ๑ วัน        ๑๔๖       ลิตร

                                 ..     ..๑๐๗            

                                               - เชื้อเพลิงไปกลับ              ,๑๔๐       ลิตร

                                               - เบี้ยเลี้ยงเจ้าหน้าที่ ๑ วัน        ๑๓๑       ลิตร

                                 ..     เชื้อเพลิงของ ฮ..๑๐๗ ขอให้กระทรวงพัฒนาการแห่งชาติ นำไปวางไว้ที่สนามบินพิษณุโลก

                   .  ข้อพิจารณา  

                        .    เป็นโอกาสหนึ่งที่ ทบ. จะได้ถวายความจงรักภักดี และเทิดทูนพระเกียรติสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระบรมราชินีนาถ

                        .    ใน ๑๖ - ๑๗ พ..๐๗ ทบ. ยังไม่มีแผนใช้ บ. และ ฮ. ดังกล่าว จึงไม่มีข้อขัดข้องที่จะใช้ในงานนี้

                        .    ได้ผลในการฝึกเจ้าหน้าที่ไปด้วย

                                 เห็นควรให้การสนับสนุนโดย ทบ. ระงับการใช้ บ. และ ฮ. ในกิจการอื่น อย่างละ ๑ เครื่อง ตาม วัน เวลา ที่กระทรวงพัฒนาการแห่งชาติขอมา

                   . ข้อเสนอ  

                        .    กรุณาอนุมัติให้ ขส.ทบ. จัด บ..๔๗ จำนวน ๑ เครื่อง ฮ..๑๐๗ อีก ๑ เครื่อง สนับสนุนกระทรวงพัฒนาการแห่งชาติ ตามวัน เวลา ที่ขอ

                        .    ให้ ขส.ทบ. ติดต่อโดยตรงกับกระทรวงพัฒนาการแห่งชาติในเรื่องน้ำมันเชื้อเพลิง ค่าเบี้ยเลี้ยงเจ้าหน้าที่ และรายละเอียดอื่น ๆ ตามความจำเป็น

                        .    กรุณาลงนามในหนังสือตอบกระทรวงพัฒนาการแห่งชาติ ตามที่แนบมาพร้อมนี้แล้ว

 

(ลงชื่อ)   ..  .  สารนาค

รอง จก.กบ.ทบ.  ทำการแทน

จก.กบ.ทบ.


ผนวก    :  ตัวอย่างบันทึกความเห็น (ตั้งเรื่องขึ้นใหม่)

 

                                                             บันทึกข้อความ                                                             

ส่วนราชการ      สบ.ทบ.

ที่    กห ๐๓๒๓/๗๖๕๐                                        วันที่          ..๐๗

เรื่อง      การทำบันทึกความเห็น

เรียน     ผบ.ทบ. (ผ่าน รอง ผบ.ทบ.)

สิ่งที่ส่งมาด้วย     ร่างระเบียบกองทัพบกว่าด้วยการทำบันทึกความเห็น พ..๒๕๐๗

                   .  ปัญหา  รอง เสธ.ทบ. กรุณาให้แนวความคิดในการปรับการทำบันทึกความเห็นของหน่วยต่าง ๆ ใน ทบ. ให้เป็นมาตรฐานเดียวกัน

                   . ข้อเท็จจริง  สบ.ทบ. ได้ปฏิบัติตามแนวความคิดของ รอง เสธ.ทบ. โดย

                        .    ขั้นที่ ๑ : สบ.ทบ. ร่างเป็นระเบียบ ทบ. ขึ้น

                        .    ขั้นที่ ๒ : เสนอให้กรมฝ่ายเสนาธิการ และกรมฝ่ายกิจการพิเศษร่วมพิจารณาก่อน

                        .    ขั้นที่ ๓ : เชิญผู้แทนกรมดังกล่าวแล้วประชุมพิจารณาถกแถลงร่วมกัน

                        .    ที่ประชุมมีความเห็นสอดคล้องตามร่างของ สบ.ทบ. และได้ข้อคิดเห็นเพิ่มเติมที่เป็นประโยชน์ในการแก้ไขและเพิ่มเติมร่างให้สมบูรณ์ยิ่งขึ้น

                   .  ข้อพิจารณา   ระเบียบนี้ตั้งความมุ่งหมายให้

                        .    ใช้ร่วมกันได้ทุกสายงานและทุกระดับหน่วย

                        .    กำหนดเป็นแบบโดยให้มีหัวข้อเรียงลำดับตามแบบที่กำหนดไว้ หากข้อใดไม่จำเป็นจึงตัดออกเฉพาะครั้งคราวนั้น

                        .    หัวข้อที่กำหนดไว้นี้ เรียงลำดับตามเหตุและผล กับมีการพิจารณาและวิเคราะห์เพื่อให้ได้ข้อยุติที่สมบูรณ์

                        .    ข้อความแต่ละข้อในบันทึกเสนอ ต้องกระทัดรัด ชัดเจน และสมบูรณ์ อันจะทำให้ง่ายและสะดวกแก่การตกลงใจและสั่งการปฏิบัติได้ทันที

                   ร่างนี้ได้ส่งให้กรมฝ่ายเสนาธิการและฝ่ายกิจการพิเศษร่วมพิจารณาก่อน เสร็จแล้วจึงรวบรวมข้อคิดเห็นเข้าพิจารณาถกแถลงกันอย่างรอบคอบอีกครั้ง โดยเชิญผู้แทนกรมดังกล่าวแล้วเข้าร่วมประชุม ทั้งยังได้ทดลองใช้อีก ๓ เดือนแล้ว ส่วนใหญ่เห็นว่า ควรใช้เป็นระเบียบได้ ระเบียบนี้จึงน่าจะมีความสมบูรณ์พอที่หน่วยและเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง จะใช้เป็นมาตรฐานในการทำบันทึกความเห็นได้เป็นอย่างดี

                   . ข้อเสนอ  

                        .    เห็นสมควรประกาศใช้ระเบียบนี้ได้

                        .    กรุณาลงนามในระเบียบซึ่งแนบมาพร้อมนี้แล้ว

 

(ลงชื่อ)   พล..  ประชุม   สุวรรณกร

จก.สบ.ทบ.